Knelpunten in het nieuwe Mestactieplan > Boerenbond

Knelpunten in het nieuwe Mestactieplan - donderdag 17 februari 2011

categorieën:

Op de vier middelste pagina’s geven we een overzicht van wat je als boer op dit ogenblik van het Mestactieplan moet weten voor 2011. Dit wekt misschien de indruk dat we geen probleem hebben met het voorliggende plan. Dat is helemaal niet waar. Daarom overlopen we hier enkele van de knelpunten.

Timing

Vooreerst is er het probleem van timing. Het getuigt van weinig inzicht en respect voor de praktische uitvoering als je met volledig nieuwe en strengere normen uitpakt op een ogenblik dat de boer moet beginnen bemesten. Het kabinet en de Mestbank hebben de onderhandelingen met Europa gevoerd, niet de boer! Zij dragen dan ook de volle verantwoordelijkheid voor de problemen die ontstaan door deze slechte timing. De Boerenbond zal niet toelaten dat ze dit in de schoenen van de boer schuiven. Ze moeten weten dat de laattijdige bekendmaking van normen heel de mestverplaatsing en het mestgebruik sterk zal vertragen.

De ambtenaren die de onderhandelingen gevoerd hebben en al een jaar aan het cijferen zijn, moeten eens beseffen dat de boer vandaag nog niets weet, maar hij moet het wel onmiddellijk waarmaken. Hij moet een bemestingsplan opmaken voor hij bemest. Hij moet opnieuw zijn overschot berekenen. Hij moet afzet zoeken voor zijn bijkomende mestprobleem en daarbij komt hij opnieuw zijn buurman tegen, die ook aan het zoeken is. Hij komt bij de gebruiker die ook van niets weet en veiligheidshalve maar wat meer kunstmest koopt. En dan is er nog de derogatie. In de tweede helft van mei gaan ze het weten, maar ze vergeten dat zijzelf in de regeling hebben geschreven dat twee derde van de mest toegediend moet worden vóór 15 mei! En moeten we stalen nemen dit voorjaar? Hoe kunnen we dat nu doen als we pas einde mei iets weten?

Graanstoppel

Alsof het allemaal nog niet genoeg is, duikt nu plots ook nog een beperking op tot 30 kg N uit drijfmest op de graanstoppel. Dat 30 kg een hoeveelheid is van 3 tot 6 m³ die praktisch gewoon niet te spreiden is, is de regelgevers blijkbaar ontgaan. Geen probleem voor de Mestbank, want tijdens haar voorlichting zegt ze nu dat er geen drijfmest meer gegeven kan worden op de stoppel, en dat men die maar door effluent moet vervangen. Hoe problemen toch simpel op te lossen zijn van op een bureaustoel. Aan de andere kant heb je de graanboer die geen mest meer kan gebruiken en noodgedwongen dure kunstmest moet kopen, en de varkensboer die zijn mest niet kwijtgeraakt en dure mestverwerking moet betalen – tenminste als er die is in zijn buurt.

Nieuw systeem

Alsof het allemaal nog niet genoeg is, creëert men nu ook nog twee systemen voor stikstofbemesting. Het systeem van totale stikstof, dat 20 jaar gebruikt is, is plots voor de Mestbank (onderhandelaars) niet goed genoeg meer. Het concept van werkzame stikstof lost dan plots alle problemen op. De problemen die men in de onderhandeling zelf gecreëerd heeft door de stikstof uit kunstmest in het systeem van totale stikstof veel te ver naar beneden te laten drukken.

Of is het allemaal een verdoken verplichting om het systeem van werkzame stikstof te doen slikken? Als men het heeft over de eenvoud van dit systeem – boer, let dan op je ganzen! Nu zijn er nog maar 5 werkingscoëfficiënten. De vraag is wat dat wordt in 2015. Een indicatie is te vinden bij onze noorderburen, die dat systeem al langer hebben. Zij zitten vandaag met meerdere tientallen werkingscoëfficiënten die verschillen naargelang de mestsoort, naargelang de grondsoort waarop de mest uitgereden wordt en naargelang het seizoen waarin de mest wordt toegediend en rundvee graast. Weet wel dat er geen weg meer terug is eens je de stap naar werkzame stikstof hebt gezet – ook als dat systeem in 2015 hopeloos complex dreigt te worden.

Nieuwe fosfaatnormen

De nieuwe fosfaatnormen zijn ambitieus, tenminste bekeken vanuit de regelgever. Het is onbegrijpelijk dat men die voor fosfaat nu al vastlegt tot en met 2018. De discussie met de EU gaat toch over nitraat en het actieplan van 2011 tot 2014?

De normen moeten lager zijn dan de onttrekking van fosfaat. Hoe moet een akkerbouwer straks nog dierlijke mest gebruiken aan 55 kg P2O5 per ha? Dat is 2 ton droge leghennenmest. Hoe moet je dat spreiden? Of is het de bedoeling dat je weer met de kruiwagen gaat rijden? Of moet je dan maar compost gebruiken? Want fosfaat moet dan maar voor de helft gerekend worden. Kortom, er zitten in dit actieplan enkele knelpunten waarover het laatste woord nog niet gezegd is. Daarom blijft de Boerenbond in de komende weken de alarmbel luiden bij de beleidsmakers.

Bert Bohnen, Studiedienst

Commentaren